Электр монтаждау компаниясы жұмыс құнын қалай есептейді

Электр монтаждау компаниясы жұмыс құнын қалай есептейді

Электр монтаждау жұмысының негізделген бағасы басқа компанияның прайс-парағынан емес, нақты көлемді орындауға кететін нақты шығыннан құралады. Есепке бригаданың еңбегі, материалдар, техника мен құрал, объектілік және жалпы шаруашылық шығыстар, басқарылатын тәуекел резерві, жоспарлы пайда мен салықтар кіреді. Осы бөліктердің біреуі ескерілмесе, төмен баға шығынға немесе тапсырыс берушімен қосымша ақы жөніндегі дауға айналады.

«Нүктеге», кабельдің бір метріне немесе қалқанға арналған әмбебап баға жоқ. Позициялар саны бірдей болғанымен, биіктік, трассаға қолжетімділік, объектінің жұмыс режимі, құрылыс бөлігінің дайындығы, сынақтар мен атқарушылық құжаттаманың құрамы әртүрлі уақытты талап етеді. Сондықтан прайс бастапқы бағдар ретінде пайдалы, ал түпкілікті ұсыныс жұмыс көлемдерінің ведомосі мен орындау талаптарына негізделуге тиіс.

Алдымен ненің бағаланатынын бекітіңіз

Есеп жұмыстың шекарасынан басталады. Компания объектіні, жүйені, жобаның редакциясын, көлемдерді, қосылу нүктелерін, жауапкершілік шекарасын және тапсырыс берушіге берілетін нәтижені түсінуі керек. Материал мен жабдықты кім жеткізетіні, объектіге кіруді, жүкті көтеруді, қойманы, ажыратуды, уақытша қоректендіруді және қалдықтарды әкетуді кім қамтамасыз ететіні де бөлек жазылады.

Бастапқы деректерді қысқа есептік жинаққа біріктірген жөн:

• техникалық тапсырма және жобаның қолданыстағы парақтарының тізімі;
• өлшенетін жұмыс түрлері бойынша көлемдер ведомосі;
• жеткізуші тараптар көрсетілген материалдар мен жабдықтар спецификациясы;
• жұмыс кестесі мен режимі;
• сынақтарға, таңбалауға және атқарушылық құжаттарға қойылатын талаптар;
• есепке кіретін, кірмейтін жұмыстар мен қабылданған жорамалдар тізімі.

Дерек жеткіліксіз болса, оны ұсыныста ашық көрсету қажет. Жұмыстың бір бөлігін алдын ала сома ретінде, ал даулы көлемдерді нақты өлшем бойынша есептелетін позициялар ретінде беруге болады. Белгісіздікті бір ғана тұрлаулы соманың ішіне жасыру қауіпті: тапсырыс беруші оны уәде деп қабылдайды, ал мердігер бағаны кейін қайта есептеуге болады деп ойлайды.

Объектіні жұмыс түрлері мен сағаттарға бөліңіз

Келесі қадам — жұмыс құрылымы. «Электр монтаждау» деген жалпы атауды учаскелер мен нәтижелерге бөледі: дайындық пен ұйымдастыру, трассаларды монтаждау, кабель төсеу, жабдық орнату, таңбалау, сынақтар, ескертулерді жою және құжаттарды тапсыру. Мұндай бөлу розеткалар, шамдар немесе аппараттар санынан көрінбейтін операцияларды ұмытпауға көмектеседі.

Әр позиция үшін көлем мен күтілетін еңбек шығыны анықталады. Дерек көзі ретінде аяқталған объектілердің ішкі мәліметтері, қолданылатын сметалық нормалар, уақыт өлшемі немесе жауапты инженердің есебі пайдаланылуы мүмкін. Норманы механикалық түрде көшіруге болмайды: биіктік, тар жағдай, жұмыс істеп тұрған өндіріс, өткізу режимі, маусым, ауысым және объект ішіндегі логистика ескеріледі.

Өнімді сағаттарды төленетін уақыттан бөлек қарастырған дұрыс. Компания тек тікелей монтажға ақы төлемейді. Өзіндік құнға нұсқама, жүріп-тұру, материал алу, құрал дайындау, үйлестіру, келісілген рұқсатты күту, сынақ жүргізу және нәтижені рәсімдеу кіреді. Бұл сағаттар үнемі есептен тыс қалса, монтаждың дәл нормасының өзі бағаны төмендетіп көрсетеді.

Еңбектің толық құнын есептеңіз

Монтаждаушының бір сағаты компания үшін есептелген жалақыдан қымбат. Ішкі есеп қолданылатын режим бойынша жұмыс берушінің міндетті аударымдары мен төлемдерін, ақы төленетін өнімсіз уақытты, арнайы киім мен қорғаныш құралдарын, оқытуды, медициналық тексерулерді, қызметкерлерді жеткізуді және басқа бөлімде ескерілмесе, басқару шығындарын қамтуға тиіс.

Негізгі формуланы былай көрсетуге болады:

Жоба бойынша еңбек құны = еңбек шығыны × әр маман санаты сағатының толық өзіндік құны.

Санаттарды араластырмаған жөн. Инженердің, баптаушының, шебердің және монтаждаушының құны мен міндеті әртүрлі. Бүкіл бригадаға бір орташа мөлшерлеме қолданылса, компания қарапайым операциялардан ұтып, инженерлік дайындықта, үйлестіруде немесе сынақтарда байқамай шығынға ұшырауы мүмкін.

Есептік жүктемені жұмыс күнтізбесінің жүз пайызы деп қабылдауға болмайды. Демалыс, оқыту, құралды күтіп ұстау, объектілер арасындағы жол және орындауға дайын жұмыс учаскесі расталмаған кезеңдер тұрақты шығыстар бөлінетін нақты сағат санын азайтады.

Материалдарды қолданылатын жеріне дейін есептеңіз

Материал құны тек жеткізушінің бағасынан тұрмайды. Оған жеткізу, тиеу-түсіру, сақтау, буып-түю, жиынтықтау, кіріс бақылауы, шығыс материалдары және технологиялық негізделген қор қосылуы мүмкін. Импорттық немесе тапсырыспен жасалатын позициялар үшін жеткізуші ұсынысының қолданылу мерзімі, есеп айырысу валютасы және расталған жеткізу мерзімі маңызды.

Сонымен бірге қор барлық позицияға жасырын пайыз болмауға тиіс. Кабель, бекіткіш, таңбалау материалдары мен жабдықтардың шығын себептері әртүрлі. Жекелеген негізделген коэффициенттерді белгілеу немесе нақты қажеттілікті төсеу жоспары мен жиынтық бойынша есептеу дұрыс. Тапсырыс берушінің материалдары мердігердің сатып алу құнына кірмейді, бірақ оларды қабылдау, есепке алу, тасымалдау және сақтау шығындары тапсырмада бекітілсе, жұмыс құрамында қалуы мүмкін.

Материалдық бөлімнің тексерілетін құрылымы электр монтаждау жұмыстарының сметасы туралы мақалада қарастырылған. Бір логистикалық шығысты материал бағасында да, үстеме шығыстарда да қатар есептемеу маңызды.

Объектілік және жалпы шаруашылық шығыстарды ажыратыңыз

Объектілік шығыстар нақты тапсырысқа байланысты туындайды. Оларға объектіге шығуды ұйымдастыру, уақытша үй-жай, рұқсат қағаздары, алаңдағы байланыс, көтергіш механизмдер, арнаулы құралды жалға алу, іссапар, қойма аймағын қорғау немесе міндетті тазалау жатады. Оларды тікелей жобаға жатқызған дұрыс.

Жалпы шаруашылық шығыстар бір шартқа тәуелсіз болады: кеңсе, бухгалтерия, бағдарламалық жасақтама, байланыс, ортақ құралдың амортизациясы, көлік жөндеу, сақтандыру және басшылардың жұмысы. Олар таңдалған база бойынша — өнімді сағаттарға, еңбекақы қорына, тікелей шығындарға немесе түсімге бөлінеді. Ең бастысы, база бірізді қолданылып, шағын тапсырыстарды бұрмаламауы керек.

Барлық жобаға бір үстеме пайыз қолдану оңай, бірақ көбіне дәл емес. Қысқа шығу ірі кезеңмен шамалас дайындық пен құжатты қажет етуі мүмкін. Сондықтан объектіге шығу мен басқарудың ең төменгі құнын бөлек көрсетіп, қалғанын көлем бойынша бөлген жөн.

Тәуекел — кездейсоқ үстеме емес, талаптар тізімі

Резерв компания өз мойнына алатын белгісіздіктер үшін қажет, бірақ ол шекарасы белгісіз көлемді жабуға арналмайды. Резервті белгілемес бұрын тәуекелдер тізімі жасалады: жеткізу мерзімінің өзгеруі, жұмысқа берілетін уақыттың шектеулілігі, объектіге қайта шығу, ресурс бағасының ауытқуы, іргелес учаскелердің дайын болмауы, қосымша сынақтар немесе тексеруден кейін көлемді нақтылау.

Әр тәуекел бойынша себеп, ықтимал әсер, жауапты тарап және басқару тәсілі анықталады. Ұсынысқа дейін нақтылауға болатын мәселе нақтылаудан өтеді. Тапсырыс берушіге байланысты жағдай талапқа немесе жеке позицияға айналады. Мердігердің жауапкершілігінде қалатыны түсінікті логикамен резервке кіреді.

Бұл тәсіл шартпен де байланысты. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 621-бабы жұмыс бағасын немесе оны айқындау тәсілін көздейді, смета жасауға мүмкіндік береді және шамамен алынған әрі тұрлаулы бағаны ажыратады. Мердігер жасаған смета тапсырыс беруші растағаннан кейін шарттың бөлігіне айналады. Сондықтан көлемді, бағаны және мерзімді өзгерту тәртібін қосымша шығын шыққаннан кейін емес, жұмыс басталғанға дейін келісу қажет. Шарттағы байланыстар электр монтаждау шарты туралы материалда түсіндірілген.

Толық өзіндік құннан кейін пайданы қосыңыз

Пайда объект жабылғанда кездейсоқ қалатын сома емес. Ол толық өзіндік құн мен тәуекел есептелгеннен кейін белгіленеді. Маржа компанияның дамуын, жабдықты жаңартуды, қаржылық тұрақтылықты және меншік иесінің табысын қамтамасыз етуі керек, бірақ оның мөлшері ұйымның коммерциялық шешімі болып қалады.

Үстеме мен маржаны шатастырмау маңызды. Өзіндік құн 100, ал үстеме 20% болса, баға 120 болады, бірақ бағадағы маржа 16,7%-ды құрайды. Жоспарлау үшін бір көрсеткішті таңдап, оны калькуляцияда, коммерциялық ұсыныста және басқарушылық есептілікте бірдей қолданған дұрыс.

Түпкілікті бағаны мына формуламен тексеруге болады:

Шарт бағасы = тікелей шығындар + объектілік шығыстар + бөлінген үстеме шығыстар + резерв + жоспарлы пайда + қолданылатын салықтар.

Салықтар компанияның нақты мәртебесі мен мәміле талаптары бойынша есептеледі. ҚҚС-ты автоматты түрде табыс немесе шығыс деуге болмайды: оны көрсету тіркеуге, сатып алу құрылымына және шартқа байланысты. Соңғы салық моделін қолданыстағы заңнама бойынша бухгалтер растауға тиіс.

Көлемнің айқындылығына сай баға моделін таңдаңыз

Жоба мен көлем жеткілікті айқын, ал тәуекелдер бөлінген болса, жалпы тұрлаулы баға қолайлы. Жұмыс түрлері белгілі, бірақ саны өлшеу арқылы нақтыланса, бірлік бағалар ыңғайлы. Диагностика, сүйемелдеу немесе көлемі алдын ала белгісіз жұмыс үшін шарт мамандар санатын, уақыт есебін және шекті соманы анықтаған жағдайда сағаттық модель қолдануға болады. Аралас модель тұрақты дайындық құнын, өлшенетін көлемдер бағасын және бөлек келісілетін өзгерістерді біріктіреді.

Құрылыс объектілері үшін компанияның ішкі калькуляциясын, құрылыстың сметалық құнын және шарттық бағаны ажырату қажет. Қолданыстағы Қазақстан Республикасы Құрылыс кодексінің 44-бабы мемлекеттік инвестициялар кезінде сметалық құнды айқындау үшін сметалық нормативтік құжаттарды қолдануды талап етеді; өзге жағдайларда олар заңнамада немесе шартта көзделсе қолданылады. Шарттық баға азаматтық заңнама мен сатып алудың арнайы қағидаларын ескере отырып белгіленеді. Бұл нормалар жинағын кез келген жеке тапсырысқа арналған әмбебап нарықтық прайсқа айналдырмайды.

Баға күнін және қайта қарау тәртібін бекітіңіз

Коммерциялық ұсыныстың қолданылу мерзімі болуға тиіс. Қазақстан Республикасының Ұлттық статистика бюросы құрылыстағы баға индекстері мен бағаларды ай сайын жариялайды. Мұндай мониторинг ескі сатып алу бағаларын жаңа ұсыныстарға шексіз көшіруге болмайтынын көрсетеді. Компания материалдар, мөлшерлемелер және өнімділік базасын шығынды объектіден кейін ғана емес, бекітілген күнтізбе бойынша жаңарта алады.

Жоба ұзақ мерзімді болса, шартта қайта қараудың түсінікті тетігі қажет: өзгеретін ресурстар тізімі, бастапқы күн, растаушы құжаттар, өзгеру шегі және келісу тәртібі. Индекстеу формуласыз жалпы сөйлем болып қалмауға тиіс. Қысқа жұмыстарда ұсыныстың қолданылу мерзімін шектеп, шартқа қол қояр алдында жеткізушілердің бағасын қайта растау орынды.

Бағаны төрт бақылау сұрағымен тексеріңіз

Ұсынысты жіберер алдында қысқа тексеру жүргізген пайдалы:

1. Баға көлем мен спецификацияның соңғы редакциясына сәйкес пе?
2. Сынақтар, құжаттар, логистика, объектіге шығу және басқару ескерілді ме?
3. Тапсырыс берушіге ненің кіретіні, ненің кірмейтіні және өзгерістердің қалай рәсімделетіні түсінікті ме?
4. Төлем кестесі сатып алуды, жалақыны және кассалық алшақтықты жабуға жеткілікті ме?

Объект аяқталған соң жоспар мен нақты көрсеткіштер сағаттар, материалдар, үстеме шығыстар және ауытқу себептері бойынша салыстырылады. Бұл кінәліні іздеу емес, базаны жаңарту: қай нормалар расталды, үдеріс қай жерде өзгерді, келесі тексеруде қандай талапты дәлірек белгілеу керек.

Нарықпен салыстыруға болады, бірақ ол өз калькуляциясын алмастырмайды. АЭМК мүшелерінің каталогы жұмыс істейтін компаниялар мен ықтимал серіктестердің бағытын көруге көмектеседі, алайда басқа ұйымның бағасы оның жүктемесін, шығын құрылымын, нәтиже сапасын немесе қабылдаған тәуекелін ашпайды.

Баға компания ішінде де, тапсырыс берушіге де түсінікті болуға тиіс

Дұрыс есеп басшыға шартқа қол қоймай тұрып табыстылықты көруге, инженерге көлемді тексеруге, жабдықтау бөліміне сатып алуды растауға, ал тапсырыс берушіге ұсыныс шекарасын түсінуге мүмкіндік береді. Егер қолданылатын заңнама, сатып алу құжаттамасы немесе шарт өзгеше талап етпесе, сыртқы коммерциялық ұсыныста жалақы мен маржаның ішкі калькуляциясы әдетте қайталанбайды. Дегенмен онда нәтиже, өлшем бірлігі, сан, кіретін ресурстар, талаптар мен өзгерту тәртібі көрсетілуге тиіс.

Электр монтаждау ұйымы есептеу, шарт тәртібі және сапаны басқару бойынша жұмыс тәсілдерін әріптестермен талқылағысы келсе, АЭМК-ге кіру талаптарымен таныса алады. Кәсіби қауымдастық жеке калькуляцияны алмастырмайды, бірақ ортақ мәселелерді кездейсоқ бағалармен емес, өлшенетін үдерістер тілімен талқылауға жағдай жасайды.